Jak uratować polską służbę zdrowia - radzi Zbigniew Bajkowski
06.11.2014 /
czytano: 2073 razy
REKLAMA
Nowy podział środków ze składki zdrowotnej może doprowadzić do tego, że przychodnie otrzymają nawet po ok. 648 zł na każdego zdeklarowanego pacjenta
Zmiany zależą od woli polityków
Dzisiaj polski system ochrony zdrowia nie potrzebuje więcej pieniędzy. Powiem więcej, jest najefektywniejszym jaki znam. Nigdzie bowiem na świecie, za tak relatywnie niewielkie kwoty, nie udałoby się zapewnić ludziom leczenia na tak wysokim poziomie merytorycznym. Ale nasz system ochrony zdrowia wymaga niezbędnych zmian. Są one związane po pierwsze z nowoczesnym zarządzaniem personelem, likwidacją części dublujących swe usługi szpitali finansowanych z pieniędzy publicznych. Po drugie z samym sposobem finansowaniem usług medycznych. Ważna jest wola polityczna na inny podział składki ubezpieczenia zdrowotnego i na zmiany w systemie szpitalnictwa, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS), podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) oraz te dotyczące lekarzy pierwszego kontaktu. Ci ostatni za każdego zdeklarowanego pacjenta mogli otrzymać nawet po ok. 648 zł rocznie, a nie jak dotychczas po 95.
Centralizacja szpitalnych usług medycznych i własne budżety szpitali finansowanych z pieniędzy publicznych
Moim zdaniem powinno zostać zniesione kontraktowanie usług medycznych dla szpitalnictwa finansowanego z pieniędzy publicznych. Szpitale te powinny mieć swoje obszary terytorialne, dla których będą wykonywały obowiązki, oraz budżety, które będą pozwalały na nieprzerwane świadczenie usług szpitalnych przez cały rok.
Z kolei placówką ma zarządzać meneger. Perspektywa jego strategicznego myślenia musi obejmować 15-20 lat, a nie jak dzisiaj opierać się na niepoważnie krótkim okresie kontraktowania. Szpital to również biznes, zatem konsekwencją jest bezwzględne utrzymanie dyscypliny finansowej związanej z funkcjonowaniem placówki.
Jeżeli bierzemy pod uwagę, że państwo zapewnia główną część leczenia swoich obywateli, to powinna powstać sieć szpitali publicznych lub opłacanych z pieniędzy podatników. Tutaj ich forma własności ma drugorzędne znaczenie. Analizując sprawozdawczość szpitala z ostatnich 5 lat jego działalności, płacący za usługi medyczne z pieniędzy publicznych (czyli Narodowy Fundusz Zdrowia), może wywnioskować, jak dużo poszczególnych usług medycznych jest potrzebnych na terenie działania danej placówki, a także w jakim stopniu były tam wykorzystane łóżka.
Na tej podstawie określi się budżet szpitala. Będzie on musiał uwzględniać odpowiednią ilość personelu, sprzętu, jak również majątku trwałego (budynki itd.) niezbędnych do zapewnienia całorocznego funkcjonowania placówki w zakresie wyznaczonym przez płacącego, czyli NFZ. Posiadanie własnego budżetu pozwoliłoby bez problemu określić też liczbę lekarzy, którzy będą zawsze do dyspozycji, aby wykonywać zabiegi planowe lub niespodziewane, których nie obejmuje tzw. chirurgia jednego dnia.
Wedle mojej oceny w Polsce powinno się zlikwidować ok 20% szpitali finansowanych ze środków publicznych (z NFZ), które na danym terenie dublują swoje usługi z jednostkami większymi, oraz które są skrajnie niedoinwestowane. Daje to około 130 placówek zatrudniających mniej więcej 6000 lekarzy. Osoby te można przyjąć do pracy w miejscach, gdzie ich brakuje najbardziej, czyli na poziomie ambulatoryjnym (ambulatoryjna opieka specjalistyczna, podstawowa opieka zdrowotna).
Zamknięcie placówek wiąże się z zaoszczędzeniem pieniędzy przekazywanych na ich koszty stałe (remonty, ciepło itp.), stanowiących ok 20-30 % wydatków na funkcjonowanie szpitali. Jest to krok niezbędny. Według mnie na szpitalnictwie publicznym można zaoszczędzić 2,5 – 3 miliardów złotych rocznie.
Decentralizacja finansowania usług ambulatoryjnych, rehabilitacji, leczenia sanatoryjnego oraz zabiegów krótkoterminowych
Moim zdaniem należałoby zmienić sposób finansowania ochrony zdrowia, dzieląc składkę zdrowotną na dwie części. A jeżeli nie będzie na to woli politycznej, powinno się zmienić system finansowania lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.
W pierwszym przypadku wspomnianą składkę zdrowotną podzielmy na dwie części. Z pierwszej będziemy finansowali: państwowy system ratownictwa medycznego, system szpitalnictwa finansowanego z pieniędzy publicznych i refundowali leki. Druga część składki ma obejmować: podstawową opiekę zdrowotną, ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, rehabilitację oraz lecznictwo sanatoryjne, a także zabiegi tzw. krótkoterminowe. Wszystkie usługi finansowałby NFZ, ale trochę inaczej niż dotychczas. Otóż szpitalom, stacjom pogotowia ratunkowego oraz aptekom za leki płaciłby bezpośrednio NFZ, natomiast drugi człon usług opłacany byłby ze zdrowotnych polis ubezpieczeniowych.
Mechanizm działania systemu byłby podobny jak w OFE. Różnica polegałaby na tym, że nie musielibyśmy tworzyć firm zarządzających tymi polisami od zera (tak jak to było z OFE), albowiem mamy już najlepiej rozwinięty w Europie rynek firm ubezpieczeniowych, a co za tym idzie - jest on najtańszy!!! Mamy, jeśli nie najtańsze, to na pewno jedne z najtańszych polis ubezpieczeniowych na starym kontynencie. Wynika to z faktu, że firm ubezpieczeniowych jest dużo i panuje między nimi wręcz mordercza konkurencja. To przekłada się na niską składkę ubezpieczeniową i dobrą usługę.
W tym jednak wypadku należałoby określić ustawowo koszyk świadczeń gwarantowanych, w wersji minimum, a nie maksimum. Tak, aby zostawić pole dla konkurowania dla oferentów polis ubezpieczeniowych, czyli towarzystw ubezpieczeniowych.
W rezultacie prywatnym ubezpieczycielom będzie zależało na komasowaniu usług w takich miejscach, które byłyby w stanie zapewnić je na jak najwyższym poziomie. To wpłynęłoby również na rozwój tych placówek. Być może z czasem sami ubezpieczyciele tworzyliby swoje sieci przychodni i szpitali. W moim założeniu, to właśnie pacjent będzie miał wpływ na to, gdzie chce się ubezpieczać, mając też możliwość wypowiedzenia polisy i wykupienia jej gdzieś indziej. Natomiast towarzystwa ubezpieczeniowe po otrzymaniu naszej deklaracji należenia obliczą stawkę polisy.
W drugim wypadku nie tworzymy koszyka świadczeń gwarantowanych, nowych kanałów dystrybucji pieniędzy, a zmieniamy sposób finansowania lekarzy POZ.
Wiadomo, że budżet NFZ oscyluje w granicach 67 miliardów złotych. Podział składki pomiędzy to, co musi zapewnić państwo a towarzystwa ubezpieczeniowe powinno być w relacji 2/3 do 1/3. Oznacza to, że prywatni ubezpieczyciele będą musieli konkurować o kwotę sięgającą nawet 24 miliardów złotych. Pamiętajmy, że państwo przy dzisiejszych założeniach organizacji systemu ochrony zdrowia sporą część usług gwarantuje fikcyjnie, ponieważ my i tak nie możemy z nich skorzystać, choćby poprzez długie kolejki. To powoduje, że wg szacunków kolejne 20-30 miliardów złotych, „idzie” na nieewidencjonowany obrót w prywatnym systemie zdrowia.
ok. 648 zł za każdego pacjenta w przychodni
Kiedy nie będzie politycznej zgody na taki, jak wyżej, podział składki, to należałoby doprowadzić do sytuacji, w której składka kapitacyjna - którą NFZ przekazuje poradni lekarza rodzinnego za zdeklarowanego u niego pacjenta - obejmie leczenie całkowite przez jednego lekarza lub koszt wizyt pacjenta również u specjalisty oraz wykonania zabiegu tzw. chirurgii jednego dnia.
Jednocześnie lekarzom POZ powinno zależeć na działaniach profilaktycznych względem pacjenta. To dzisiaj nie opłaca się, albowiem rocznie przychodnie otrzymują na każdą zdeklarowaną u nich osobę ok 96 zł. To przekłada się na ok 8,5 złotego miesięcznie, niezależnie od tego, ile razy pacjent odwiedzi przychodnię. Według moich obliczeń za każdym pacjentem do POZ powinno trafić ok. 648 zł. Kwota ta wynika z podzielenia 24 miliardów złotych, ze wspomnianej wcześniej części składek, przez 37 milionów mieszkańców naszego kraju. To jest oczywiście wartość szacunkowa i bardzo zaokrąglona, ale nie nieodbiegająca wiele od rzeczywistości.
W tej kwocie mogłyby zawierać się wszelkie koszty pozaszpitalnego leczenia danego pacjenta (niezwiązane z ratowaniem życia, ponieważ to obowiązkowo wykonywałyby szpitale opłacane z pieniędzy publicznych), czyli np. jego wizyty na badaniach profilaktycznych lub u specjalistów.
Aby ten system mógł funkcjonować, to wszystkie pieniądze, które dzisiaj przekazywane są na POZ i AOS oraz na tzw. chirurgię jednego dnia, powinny być rozdzielone na każdą osobę zdeklarowaną w konkretnej przychodni. Takie działania pozwoliłyby na podnoszenie prestiżu lekarzy internistów, którzy dzisiaj są deprecjonowani i traktowani jako „dystrybutorzy” wydający skierowania do specjalistów.
Moim zdaniem, to internista powinien monitorować stan zdrowia pacjenta, będącego po zabiegu. Kiedy podczas wizyty kontrolnej zauważy on niepokojące sygnały, to skieruje pacjenta do specjalisty. Tym samym kupuje u niego usługę. Ekspert rozwiewa jego wątpliwości, potwierdza lub zaprzecza postawionej diagnozie. Ustala też kierunek leczenia, które potem prowadzi już lekarz w przychodni. W ten sposób kierownik POZ zobaczy „wypływ” pieniądza, który mógłby zostać w jego placówce. Oczywiście opieka internisty odnosi się do wybranych specjalizacji, z którymi mając swoją wiedzę – poradzi sobie. Chodzi tu np. o diabetologię, endokrynologię itp. To wymagałoby ciągłego doszkalania lekarzy, ale na tym powinno zależeć wszystkim.
Jeżeli właściciele przychodni otrzymaliby więcej pieniędzy za pacjenta, to byliby zainteresowani stworzeniem jak najlepszego modelu i wizerunku własnej działalności leczniczej. To wiązałoby się z dopływem konkretnych pacjentów, za którymi do placówki przychodziłyby pieniądze. Taki sposób finansowania leczenia prawdopodobnie przyczyniłby się do konsolidacji palcówek ambulatoryjnych, które dzisiaj na rynku są zbyt rozdrobnione.
Dyrektor / Kierownik POZ, wiedząc ile ma wpływów, może inwestować w swoją bazę, jak również wykupić zabiegi w innych placówkach. Będzie mu zależało, by dany specjalista - jeśli jest wystarczająco dobry - przyjmował właśnie w jego poradni. Taki wariant finansowania leczenia ambulatoryjnego byłby bardziej przyjazny pacjentom, ponieważ wydatkiem pieniędzy na ich leczenie kierowałby konkretny człowiek, a nie bezosobowy urząd.
Wydaje się, że do czasu wprowadzenia w Polsce konkretnego wzorca w systemie ochrony zdrowia, który będzie najlepszy dla pacjentów, nie powinniśmy wpompowywać w dotychczasowy system pieniędzy, ponieważ jest to worek bez dna. W innych lepiej zorganizowanych krajach , gdzie władze mają doświadczenie we wprowadzaniu zmian w systemie ochrony zdrowia ustanowiono pewne wzorce, które nie pozwalają w sposób niekontrolowany wyciekać pieniądzom. W tamtych krajach to się przyjęło, a ich mieszkańcy byli o efektywności leczenia i opieki zdrowotnej informowani. Tak też powinno być w Polsce.
Zbigniew Bajkowski
Prezes Zarządu ULTRA-MED-STREFA Sp. z o.o.
www.ums.net.pl
admin
Lista komentarzy
Brak komentarzy