PONADCZASOWE WARTOŚCI KONSTYTUCJI 3 MAJA
02.05.2014 /
czytano: 1195 razy
Wartości historyczne, zawsze są składanką walorów uznanych w czasie ich powstawania i ocen wystawionych po latach, stuleciach. Konstytucja 3 maja (1791)- pierwsza w Europie, druga po Konstytucji USA na świecie. Akt majowy powitany entuzjastycznie przez patriotów nadal pozostaje symbolem woli narodu odnowionego, niepodległego.
REKLAMA
Niejednokrotnie wyprzedzaliśmy epokę o sto czy dwieście lat np. Komisja Morska Zygmunta Augusta- pierwsze w świecie Ministerstwo Żeglugi, które powstało na Wawelu. Sławny testament tegoż króla przekazujący min. kolekcję arrasów wawelskich Rzeczypospolitej (podobny gest wykonali znacznie później włoscy Medyceusze). Komisja Edukacji Narodowej- pierwsze w dziejach ludzkości Ministerstwo Oświaty.
DOJRZAŁY OWOC POLSKIEGO OŚWIECENIA
Konstytucja 3 maja wynikała z koniunktury ideowej, politycznej tzw. oświecenia stanisławowskiego. Jego zwycięstwo było rozumnym kompromisem podzielonego społeczeństwa począwszy od ulic Warszawy do sejmików szlacheckich.
|
Tekst Konstytucji pisało kilku ludzi na zamku warszawskim oscylując między republikanizmem, monarchizmem pod wpływem informacji europejskiej i północnoamerykańskiej. Część XIX w. historiografii wytworzyła pogląd, że upadkowi Polski winien był wyłącznie król Stanisław August. Jednak udowodniono, że ten światły człowiek, któremu przyszło żyć w trudnych czasach, od pierwszych chwil na tronie dążył do wielkich reform. To on był głównym mecenasem polskiego oświecenia, pomimo czarnej plamy targowickiej. Królowi głównie chodziło o to, by wreszcie Polska mocno stanęła na własnych nogach. Żeby ze szkodliwego „liberum veto”, panoszenia się oligarchii magnackiej, ciągłego samoosłabiania się przeobrazić kraj w rzeczywistego partnera ówczesnych sąsiadów Polski. |
|
|
 |
Ryzyko było znaczne, ale zapis konstytucyjny był koniecznością. Pierwsza wersja tekstu autorstwa królewskiego była przeredagowana rękoma: Scipiona Piattolego, Ignacego Potockiego, Hugona Kołłątaja by w Sali Senatorskiej król na spotkaniu z setką posłów mógł przedstawić dzieło konstytucji pod hasłem (autorstwa H. Kołłątaja) „Król z narodem, naród z królem”.
 |
|
|
W tym samym czasie (również przy okazji wzniosłych chwil Polski) rozważano modyfikację polskiego godła. Zdaniem wybitnego historyka PAN prof. A. Gieysztora (co zostało potwierdzone współcześnie wg analityków). Godło Polski, jako logo państwa jest niefortunne i nie może dać krajowi trwałego szczęścia i sukcesu. Królewski ptak- orzeł silny, szybuje wysoko, ale głowa orła skierowana w prawo patrzy w przeszłość np. w przeciwieństwie do głowy Waszyngtona na banknotach. Czyli historyczne obciążenia uniemożliwiają nam pójście do przodu. Niestety, ptak stoi na ogonie. Nic dziwnego, że naród z łatwością zmienia rządy, ale zaraz potem „wszystko się przewraca”.
|
Należałoby poddać orła zabiegom- przekręcić głowę w lewo- w przyszłość. Skrócić ogon, lub wydłużyć nogi. Zaokrąglić kanciaste rogi tła, by uniknąć tnącej energii prosto w serce ptaka (narodu). Zmiany byłyby niewielkie, a kraj może wreszcie uzyskałby upragnioną stabilność.
EUROPA, HONOR, OJCZYZNA
„Biedni Polacy biorą za dobrą monetę wszystkie zapewnienia o ich pierwszorzędnej roli w polityce światowej, o uwzględnieniu ich oczekiwań a przecież są tylko małym, zapatrzonym w siebie narodem na peryferiach świata- pisał” Averell Harriman.

„Dziś niewiele się zmieniło”- powtarzają wielcy politycy świata. Polski problem to dzisiaj zagrożenie dla tożsamości ich samych. Polska jest dla świata ważna. Ale słowa i gesty to jedno, a zimna kalkulacja zysków i strat to co innego. Czy chcemy, czy nie to na każdym kroku świat potwierdza zasadę ograniczonego zaufania do nas. Naiwnością byłoby przekonanie o własnej nieomylności. Zbyt dużo jest nieodpowiedzialności i nielojalności. Zewnętrzny obserwator polskiej polityki zagranicznej słusznie odnosi wrażenie, że patriotyczna miłość do ojczyzny ożywa jedynie w takt kolejnych rocznic historycznych. Dyplomacja sentymentalna jest związana z powszechnym przekonaniem o związku zasług historycznych, a to za mało by budować przyszłość narodu.
Monika Turska
pp12
Lista komentarzy
Brak komentarzy